CURSUSSEN Grootseminarie Brugge
ACADEMIEJAAR 2016 - 2017

 « vorige bladzijde | » Algemene Info & Inschrijven | » Afdeling Theologie
» Download in pdf

De lessen voor het eerste semester starten op woensdag 14 september.
Het tweede semester vangt aan op woensdag 1 februari.

Filosofische opleiding

»» Algemeen schema

» METAFYSICA (F1)
» INLEIDING IN DE FILOSOFIE (F2)
» GESCHIEDENIS VAN DE FILOSOFIE – Oudheid (F3)
» GESCHIEDENIS VAN DE FILOSOFIE – Nieuwe Tijd (F4)
» ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE (F5)
» SOCIALE PSYCHOLOGIE (F6)
» KUNSTGESCHIEDENIS (F7)
» LOGICA / WETENSCHAPSFILOSOFIE (F8)
» ECONOMIE (F9)
» INLEIDING IN DE BIJBEL (F10)
» WERELDGODSDIENSTEN – jodendom (F11)
» WERELDGODSDIENSTEN – hindoe´sme en boeddhisme (F12)
» MORAALFILOSOFIE (F13)
» LITERATUUR EN LEVENSBESCHOUWING (F14)
» POLITIEKE EN SOCIALE VRAAGSTUKKEN (F15)

» Weekrooster
» Jaarrooster

F1: METAFYSICA

De metafysica of zijnsleer beoogt de ultieme wijsgerige bezinning op de totale werkelijkheid. Zij behandelt de zijnsvraag (het zijn en de zijnden), de zijnseigenschappen en de zoektocht naar een absoluut verklarend princiep. Een inleidend hoofdstuk omschrijft de problematiek en de eigenheid van het metafysisch denken. Verder wordt uitvoerig aandacht besteed aan de klassieke Aristotelisch-Thomistische leer van het zijn: de analogie van het zijn, de transcendentale eigenschappen ervan, de hylemorfische structuur van de werkelijkheid en de causaliteit. Vervolgens komen enkele aspecten van moderne en hedendaagse metafysische problematiek aan bod met name de wijsbegeerte van I. Kant, de fenomenologische ontologie van J.P. Sartre en het ontologisch onderscheid van M. Heidegger.

prof. Ignace Verhack

code: F1 - € 60,00
1ste sem. maandag van 13.30 tot 15.20 uur

« terug  ^ top 

F2: INLEIDING IN DE FILOSOFIE

Het eerste deel van deze cursus wil ons in de filosofie inleiden. Filosofie is helemaal in. Getuige daarvan zijn de talrijke ‘filosofische’ boeken en cursussen. Maar wat is filosofie? Met wat laat filosofie zich in? Wat mag je van filosofie verwachten? We pogen deze vragen te beantwoorden.

Het tweede deel wil een filosofisch nadenken zijn over geloof, athe´sme en the´sme. Na een benadering van het fenomeen ‘geloven in’, proberen we het athe´sme te omschrijven. Waarom gelooft iemand niet in God? Wat is de waarde van zo’n houding? Wat zijn de leemtes? Daarna benaderen we de the´stische houding. Wat betekent het te geloven in een levensnabije God? Tenslotte wordt de vraag gesteld of je als gelovige wel kunt filosoferen.

prof. Henk Laridon

code: F2 - € 60,00
dinsdag van 9.00 tot 9.50 uur

« terug  ^ top 

F3: GESCHIEDENIS VAN DE FILOSOFIE – Oudheid

De westerse filosofie laat men aanvangen in de 7de-6de eeuw voor Christus. Thales van Milete (omstreeks 550 voor Christus) wordt aanzien als de eerste filosoof. Dit semester willen we de antieke filosofie bestuderen. Na een voorstelling van de presocratici en de sofisten, belichten we het denken van Socrates, Plato en Aristoteles. Vervolgens bespreken we de hellenistische filosofie: de stoa, het epicurisme en het scepticisme. In een laatste hoofdstuk behandelen we het neoplatonisme (Plotinos). Van al deze richtingen en filosofen worden de kerngedachten voorgesteld.

prof. Henk Laridon

code: F3 - € 60,00
(eerste semester) dinsdag van 10.00 u. tot 11.50 u.

« terug  ^ top 

F4: GESCHIEDENIS VAN DE FILOSOFIE - Nieuwe Tijd

De ‘Nieuwe Tijd’ of de ‘moderne tijden’ liggen tussen de Middeleeuwen en de hedendaagse tijd. Maar zowel over het begin als over het einde van die periode bestaat geen eensgezindheid. Wij beginnen met een schets van Renaissance en Humanisme, met als type-figuur Michel de Montaigne. Van Angelsaksische kant verdient vooral Francis Bacon de aandacht. Met Descartes en Spinoza zijn we duidelijk in de ‘moderniteit’. Hun denken krijgt in deze cursus veel aandacht. De Engelse ‘empiristen’ (Locke, Hume) komen even aan bod. De cursus loopt uit op een algemene inleiding op de Verlichting, met bijzondere aandacht voor I. Kant.

prof. Henk Laridon

code: F4 - € 60,00
2de sem. dinsdag van 10.00 tot 11.50 uur

« terug  ^ top 

F5: ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE

In de cursus ontwikkelingspsychologie volgen we de levenslange veranderingen die de menselijke persoonlijkheid meemaakt van vˇˇr de geboorte doorheen de kinderjaren, de puberteit, de adolescentie, de jongvolwassenheid, de middelbare leeftijd tot aan de laatste levensperiode. Over de laatste levensperiode gebeurt de laatste jaren veel onderzoek.

Na een overzicht van enkele ontwikkelingstheorieŰn worden de opeenvolgende perioden in de menselijke ontwikkeling toegelicht aan de hand van wetenschappelijke onderzoeksgegevens. De bijzondere aandacht gaat naar de cognitieve, de affectieve en de psychosociale ontwikkeling van de persoonlijkheid

prof. Karine Depuydt

code: F5 - € 60,00
1ste sem. (A week) woensdag van 10.00 tot 11.50 uur
en van 13.45 tot 15.35 uur

(A week: 28/09 – 19/10 – 23/11 – 14/12)

« terug  ^ top 

F6: SOCIALE PSYCHOLOGIE

In de sociale psychologie bestuderen we de invloed en het effect van de sociale omgeving en sociale fenomenen op de waarneming, het denken en het gedrag van de mens.

De cursus behandelt achtereenvolgens de beeldvorming en de kennis van andere mensen (de sociale perceptie en sociale cognitie), de beeldvorming en kennis van zichzelf (de zelfperceptie en het zelfbeeld), de manier waarop en de sterkte waarmede omgevingsfactoren en groepsverwachtingen onze gedachten, gevoelens en gedragingen be´nvloeden. Daarbij gaat de aandacht naar het conformeren met de omgeving, de attitudes tegenover mensen en gebeurtenissen en de psychologische processen die spelen in de inter-persoonlijke en sociale interacties.

prof. Karine Depuydt

code: F6 - € 60,00
2de sem. (A week) woensdag van 10.00 tot 11.50 uur
en van 13.45 tot 15.35 uur

« terug  ^ top 

F7: KUNSTGESCHIEDENIS

Op weg naar kerstmis. In deze cursus ‘Op weg naar kerstmis’ proberen we een overzicht te geven van de iconografie en symboliek in de westerse kunst door de eeuwen heen van het kerstgebeuren. De cursus zal enkele thema’s behandelen zoals de annunciatie, de visitatie, de eigenlijke geboorte, de aanbidding van de herders en de drie wijzen, de presentatie in de tempel en de besnijdenis van de Heer. Hierbij wordt vertrokken van de Bijbelse teksten, maar ook de apocriefe teksten en andere bronnen zullen worden vermeld. Uiteraard komen tussendoor ook de volkse gebruiken aan bod. En verder het ontstaan van de kerststal, van driekoningenstoeten, van het bakken van pannenkoeken, van de kerstboom ...

prof. Jean-Luc Meulemeester

code: F7 - € 60,00
1ste sem. woensdag van 17.00 u. tot 18.30 u.

« terug  ^ top 

F8: LOGICA / WETENSCHAPSFILOSOFIE

De logica wil nagaan of een bewering of redenering geldig, juist geformuleerd is. In een eerste deel leren we de verschillende, veel in het spreken voorkomende soorten drogredenen ontmaskeren. In een tweede deel behandelen we de traditionele niet-geformaliseerde logica. Bedoeling is om een syllogisme op zijn geldigheid te kunnen ontleden. Wekelijkse oefeningen helpen hierbij.

Wetenschapsfilosofie is een recente filosofische discipline. Belangrijke thema’s zijn: wat is wetenschap?, hoe evolueert wetenschap, kan wetenschap waardevrij zijn?, bestaat er objectiviteit? In deze cursus stellen we een aantal wetenschapsfilosofen voor: R. Carnap (het logisch-empirisme van de Wiener Kreis), L. Wittgenstein, het kritisch-rationalisme van K. Popper, het wetenschapsmodel van Th. Kuhn, de rationele onderzoeksparadigma’s van I. Lakatos en het theoretische pluralisme van P. Feyerabend.

prof. Henk Laridon

code: F8 - € 60,00
1ste sem. (B week) woensdag van 9.00 tot 11.50 uur
(B week: 14 & 21/09 – 05, 12 & 26/10 – 09, 16 & 30/11 – 07/12)

« terug  ^ top 

F9: ECONOMIE

De impact van de economie op het leven van de mensen is onmiskenbaar. In deze cursus maken we kennis met de fundamentele begrippen van de economische wetenschap.

prof. Dirk Pype

code: F9 - € 60,00
1ste sem. donderdag van 10.00 tot 11.50 uur

« terug  ^ top 

F10: INLEIDING IN DE BIJBEL

De cursus ‘inleiding in de Schrift’ bestaat uit twee delen : de inleiding in het O.T en het N.T.

Dit academiejaar staat de inleiding op het N.T. op het programma. We staan stil bij de achtergronden, methoden en hulpmiddelen om dat N.T te leren lezen. Tot de achtergrond behoren bv. de leefwereld en het ontstaan van het Nieuwe Testament. Wie schreef er wat, waar, waarom? Er is uiteraard de vraag naar het onderscheid tussen de zogenaamde canonieke en apocriefe boeken.

De bijbelstudie op zich kent ook haar eigen geschiedenis. Tenslotte is een belangrijke vraag hoe wij met de verworven inzichten kunnen blijven spreken over het ‘Woord van God’? Of zijn de hedendaagse inzichten misschien noodzakelijk om deze ‘mensenwoorden’ toch uit Gods handen te ontvangen?

prof. Patrick Degrieck

code: F10 - € 120,00
vrijdag van 9.00 tot 10.50 uur

« terug  ^ top 

F11: WERELDGODSDIENSTEN – jodendom

Na een historisch overzicht vanaf het ontstaan van het jodendom tot vandaag, komen heel wat aspecten van het joodse geloof ter sprake. We hebben aandacht voor de heilige geschriften, de joodse godsbeelden, de aspecten van de eredienst en de joodse feesten. Tussendoor maken we via tekststudie kennis met enkele grote joodse schrijvers en denkers.

prof. Inge Cordemans

code: F11 - € 60,00
1ste sem. op volgende vrijdagen van 13.30 tot 16.20 uur:
16 & 30/09 – 14, 21 & 28/10 – 4, 11 & 25/11

« terug  ^ top 

F12: WERELDGODSDIENSTEN – hindoe´sme en boeddhisme

In deze cursus maken we kennis met de complexe wereld van de Oosterse religies. We gaan dieper in op de vedische en andere geschriften, de ontwikkelingen binnen het hindoe´sme, de belangrijkste geloofspunten, de cultus en de rituelen en de levensregels die het hindoe´sme voorschrijft. Bij de studie van het boeddhisme leren we de drie juwelen van deze levensbeschouwing kennen: de figuur van de Boeddha, de Dharma of de leer en de Sangha of de gemeenschap. Daarnaast hebben we ook aandacht voor de ontwikkeling van het boeddhisme. Een kritische studie van het Oosterse re´ncarnatiedenken maakt de overgang in de cursus tussen het hindoe´sme en boeddhisme.

prof. Inge Cordemans

code: F12 - € 60,00
2de sem. op nog te bepalen vrijdagen van 13.30 tot 16.20 uur

« terug  ^ top 

F13: MORAALFILOSOFIE

De moraalfilosofie bestudeert volgens een wijsgerige methode het zedelijk aspect van het menselijk handelen. Kan men filosofisch verklaren hoe de mens moet handelen en waarom? Na een inleidend hoofdstuk over een aantal aspecten en problemen van de ethiek volgend drie delen.

Deel 1 beschrijft de moderne moraalfilosofie als historisch gegroeid uit de dialectiek tussen de objectivistische en de subjectivistische ethische reflectie. Komen hier aan bod: het rationeel eudemonisme bij Aristoteles, de formele plichtsethiek van I. Kant, de dialectische moraal van K. Marx en de waarde-ethiek van M. Scheler.

Deel 2 bespreekt enkele hoofdproblemen van de algemene moraalfilosofie, o.m. de morele ervaring, de vrijheid en het geweten, de norm van de zedelijkheid, deugd en geluk.

Deel 3 behandelt de vraag naar moraal en godsbevestiging.

prof. Bert Vanderhaegen

code: F13 - € 60,00
2de sem. maandag van 13.30 tot 15.20 uur

« terug  ^ top 

F14: LITERATUUR EN LEVENSBESCHOUWING

De jezuiet Marc De la Marche, schrijft:
Eric-Emmanuel Schmitt is echt een man van deze tijd. Hij werd geboren in 1960 te Lyon in Frankrijk en woont sinds enkele jaren in Brussel. Hij is helemaal geen ‘spiritueel’ schrijver in de gewone betekenis van het woord. Hij is filosoof van opleiding en was jarenlang professor filosofie aan de Sorbonne te Parijs. Maar hij is op de eerste plaats een groot dramaturg. Zijn boeken, waaronder ‘De cyclus van het onzichtbare’, werden in meer dan 25 talen vertaald.

Eric-Emmanuel Schmitt groeide op, zoals hij het zelf zegt in een interview in De Morgen, ‘in een volstrekt athe´stisch milieu. Toen ik filosofie ging studeren werd ik agnosticus en dat ben ik in feite nog altijd. Ik weet niet, maar ik geloof. Ik weet niet of God bestaat, maar ik geloof wel dat Hij bestaat. Dat geloof is ontstaan op mijn 29ste, toen ik verdwaalde in de Sahara, zonder eten of drinken, en een sublieme nacht onder de sterren doorbracht. Verloren in de woestijn maakt hij een mystieke ervaring mee. ‘God komt op bezoek’, zegt hij in de eenvoudige taal van de kleine Oscar. Het verandert hem. Hij gelooft. Maar hij is er voor gegeneerd. Gelovig zijn kan niet in zijn milieu. Godsdienst is dwaasheid. Is definitief voorbij. Daar heeft elke verstandige mens mee afgerekend. Zo had ook hij gedacht.

Dus gaat hij na zijn woestijnervaring de grote teksten van de godsdiensten lezen en bestuderen: boeddhisme, islam, jodendom. Als laatste leest hij op ÚÚn avond de vier evangelies. Hij wordt er ten diepste door ontroerd. Sindsdien voelt hij zich dicht bij het christendom en gelooft hij in de incarnatie en in de verrijzenis. We lezen samen enkele van zijn werken.

prof. Jan Parmentier

code: F14 - € 60,00
2de sem. donderdag van 10.00 tot 11.50 uur

« terug  ^ top 

F15: POLITIEKE EN SOCIALE VRAAGSTUKKEN

Het is de bedoeling dat de studenten in staat zijn
1) de voor- en nadelen van verschillende politieke en sociale systemen weer te geven;
2) de menselijke en sociale impact van politieke en sociale systemen in te schatten;
3) op een zelfstandige en kritische wijze de (historische) argumenten over de relatie kerk en staat te kennen en in de hedendaagse context correct toe te passen. Methode: eigen geschreven cursus, ex cathedra doceren, vraaggesprek met de studenten.

prof. Mark Vande Voorde

code: F15 - € 60,00
2de sem. dinsdag van 13.30 tot 14.20 uur

« terug  ^ top