De Bibliotheek     







De collectie van Monseigneur Jean-Baptiste Malou (1848-1864)

De jonge intellectueel Malou had te Rome gestudeerd en in 1835 gedoctoreerd aan de Gregoriana-universiteit. Malou Bij zijn terugkeer in het nieuwe koninkrijk BelgiŽ werd hij al snel naar Leuven geroepen als professor dogmatiek aan de theologische faculteit. Van 1838 tot 1848 was hij er tevens bibliothecaris van de Universiteitsbibliotheek. Hier werd de grondslag gelegd van een derde belangrijk fonds in de seminariebibliotheek, naast Van Susteren en Ter Duinen. Naast zijn aankopen voor de bibliotheek van de Universiteit stelde hij ook een persoonlijke bibliotheek samen die indrukwekkende proporties aannam. Professor Malou maakte jacht op de beste uitgaven van de exegese, patristiek, liturgie en kerkgeschiedenis en dit in heel Europa. Ook de problematiek van de Oosterse kerken boeide hem wat zich weerspiegelt in zijn collectie.» 4

Toen hij op 39-jarige leeftijd bisschop van Brugge werd, liet hij zijn persoonlijke bibliotheek in 1849 uit Leuven naar de Heilige Geeststraat te Brugge overbrengen. Als bisschop bleef Malou zijn bibliotheek bijhouden en koesteren. Hij liet zich niet onbetuigd als exegeet en patroloog. Zo had hij veelvuldige en vriendschappelijke contacten met vooraanstaande theologen als kardinaal Pitra en J.P. Migne die de leiding had van de bekende Patrologie. Vooral Pitra - een autoriteit op het vlak van Griekse handschriften - stond vol bewondering voor de persoonlijke bibliotheek van de bisschop van Brugge.

Een studie van de oudste drukken in de seminariebibliotheek - de zogenaamde incunabelen (dit zijn werken gedrukt tot en met het jaar 1500) - maakt duidelijk dat ongeveer twee derden (174 banden) door Mgr. Malou aangekocht werden in heel Europa, maar vooral in ItaliŽ» 5.

Dat het fonds Malou van een bijzondere rijkdom en hoge kwaliteit was werd duidelijk bij de vernieling van de Leuvense Universiteitsbibliotheek in de Eerste Wereldoorlog. Overal polste de Alma mater naar schenkingen van boeken, liefst preciosa, incunabelen en handschriften. De universiteit had ook bijzondere belangstelling voor de Maloubibliotheek. Dankzij bisschop Waffelaert (1895-1931) bleven alle boeken binnen de veilige muren van het Brugse bisschopshuis.

Midden de jaren vijftig van de vorige eeuw werd het overgrote deel van de boeken van Malou overgebracht van het bisdom naar het Grootseminarie en geÔntegreerd in de reeds bestaande fondsen. Om voldoende ruimte te hebben werd de oude bibliotheekzaal boven de refter omgevormd tot een functionele ruimte in twee verdiepingen. Een gedenksteen markeert deze historische gebeurtenis. Het fonds Malou betekende voor de seminariebibliotheek een kwalitatieve ťn kwantitatieve verrijking zonder gelijke. Vele van zijn boeken voorzag hij trouwens van zeer mooie banden» 6..

Ondertussen werd de seminariebibliotheek aangevuld door eigen aankoop en uit de nalatenschap van oud-professoren en leden van het kapittel, zoals bijvoorbeeld de bibliotheken van Kan. Rembry, Kan. De Schrevel, Kan. Rommel, Mgr. Callewaert, Kan. Declerck en vele anderen. We vermelden ook dat de president van het seminarie van Gent, Kan. Ryckewaert, bij de heroprichting van het bisdom en het seminarie te Brugge zijn volledige boekenverzameling per testament schonk aan de bibliotheek. Deze collectie kwam in 1836 toe in Brugge.

Dankzij de inzet van heel wat vrijwilligers werd deze uitgebreide collectie - naar ruwe schatting 250.000 boeken en een onbekend aantal tijdschriften - in de tweede helft van de vorige eeuw op steekkaarten geÔnventariseerd en ontsloten. Deze ficher is tot op heden in gebruik en geldt als een onmisbaar instrument voor de toegang tot de oudere gedeelten van de seminariebibliotheek.

 ^ top 

« vorige pagina | 1 | 2 | 3 | 4 | volgende pagina »

Voetnoten

« 4 Volgens de vermaarde historicus R. Aubert bezat Malou "en Occident la meilleure bibliothŤque d'ouvrages concernant la controverse avec les orthodoxes" (vgl. Le pontificat de Pie IX, in Histoire de l'Eglise depuis les origines jusqu'a nos jours, Parijs, 1963, p. 480).
Zie ook K. PRIEM, Brugs erfgoed: de bibliotheek van Mgr. Malou, in Ministrando 38 (2002) 217 - 221.

« 5 Meer hierover bij: A. DEWITTE, Het boekenbezit uit de 15de en 16de eeuw in de bibliotheek van het Grootseminarie Brugge, in A. DENAUX & E. VANDEN BERGHE (red.), De Duinenabdij en het Grootseminarie te Brugge, p. 201 - 214.

« 6 Zie W. LE LOUP, Boekbanden uit de bibliotheek van het Grootseminarie te Brugge, in A. DENAUX & E. VANDEN BERGHE (red.), De Duinenabdij en het Grootseminarie te Brugge, p. 215 - 229.